Op 22 maart was het exact 3 jaar geleden dat een expertenrapport werd gepubliceerd over de toegang tot vrijwillige zwangerschapsafbreking in België. Maar drie jaar later blijft het opvallend stil rond een uitbreiding van de abortuswetgeving. Geen enkele van de 25 aanbevelingen, van het verlengen van de wettelijke termijn tot het afschaffen van de verplichte wachtperiode, is omgezet in beleid. Omdat jaarlijks duizenden vrouwen hieronder lijden, luidt Abortion Right de alarmbel met een open brief.

22 maart 2026 markeert de verjaardag van een publicatie die in de vergetelheid lijkt te zijn geraakt. Het is inmiddels drie jaar geleden dat het wetenschappelijk en academisch rapport over de toegang tot vrijwillige zwangerschapsafbreking  in België werd gepubliceerd. Dit rapport, opgesteld in opdracht van de vorige regering op verzoek van CD&V, bevatte 25 unanieme aanbevelingen om de wet te verbeteren.

Drie jaar later is er nog geen enkele hervorming aangenomen.

De experts adviseerden onder meer:

• De wettelijke termijn verlengen naar minimaal 18 weken
• De verplichte wachtperiode van zes dagen afschaffen
• Strafrechtelijke sancties voor vrouwen schrappen
• Abortus erkennen als een reguliere vorm van gezondheidszorg

Sindsdien heeft ook de nationale evaluatiecommissie van de abortuswet haar tweejaarlijks rapport gepubliceerd met gelijkaardige aanbevelingen. Hoewel er verschillende wetsvoorstellen in het parlement zijn ingediend om deze adviezen uit te voeren, werden deze telkens verworpen door politieke blokkades binnen de meerderheid.

“Drie jaar na de publicatie van het expertenrapport heeft de Belgische regering nog steeds geen enkele hervorming doorgevoerd. Dit is een onbegrijpelijke politieke stilstand in het licht van een duidelijke wetenschappelijke consensus. Het is bovendien een belediging voor het vrijwillige werk van de experts en ten aanzien van de wetenschappelijke wereld”, klaagt het platform Abortion Right aan.

Een beloofde hervorming, maar nog steeds geen voorstel
Afgelopen oktober kondigde minister van Justitie Annelies Verlinden aan dat zij van plan is om tegen het begin van de zomer een wetsvoorstel in te dienen. Sinds die aankondiging probeert het Platform Abortion Right de minister te ontmoeten om de expertise van verenigingen, centra voor gezinsplanning en zorgverleners op het terrein te delen.

Tot op heden kon er echter geen ontmoeting plaatsvinden; het kabinet van de minister geeft aan dat haar agenda te vol is en dat het nog niet mogelijk is om concrete teksten te bespreken.

“Het is drie jaar geleden dat de experten hun conclusies hebben ingediend. Er liggen verschillende wetsvoorstellen klaar die enkel nog gestemd moeten worden. Zeggen dat het vandaag nog te vroeg is om concrete teksten te bespreken, is dan ook moeilijk aanvaardbaar”, aldus het platform.

Gevolgen voor vrouwen zijn reëel
Terwijl de politiek stilstaat, ondervinden vrouwen dagelijks de tekortkomingen van de wet en organiseert het maatschappelijk middenveld zich. Jaarlijks moeten meer dan 400 vrouwen naar Nederland reizen voor een abortus omdat de wettelijke termijn in België tekortschiet. Zij moeten zelf hun reis regelen, de ingreep financieren en soms meerdere dagen vrij nemen voor zorg die gewoon in België verstrekt zou kunnen worden.

“België weet dat honderden vrouwen elk jaar naar Nederland vertrekken, en toch verandert er niets. Deze situatie duurt al veel te lang en getuigt van een manifeste politieke hypocrisie“, stelt het platform. Anderen worden gedwongen hun zwangerschap uit te dragen omdat ze niet binnen de Belgische termijnen toegang kregen tot zorg. “Dit is een land onwaardig dat beweert pal te staan voor mensenrechten en gelijkheid tussen mannen en vrouwen.”

Om deze hiaten op te vullen, ontstaan er burgerinitiatieven zoals het project ‘Compagnon’ van deMens.nu, dat vrouwen begeleidt die de wettelijke termijn in België hebben overschreden zodat zij in Nederland terechtkunnen.

36 jaar na de wet van 1990 duurt de stilstand voort
Aan de vooravond van de 36e verjaardag van de wet van 1990, die abortus gedeeltelijk uit het strafrecht in Belgïe haalde, roept Abortion Right de regering op om de politieke blokkades te stoppen.

“De tijd van discussiëren is voorbij: de aanbevelingen van academici, wetenschappers en het werkveld stemmen overeen; de behoeften van zwangere personen zijn bekend; de wetsvoorstellen liggen er. Het enige wat vandaag nog ontbreekt, is politieke moed”, besluit het platform. “Het is tijd voor een wet die de toegang tot abortus echt garandeert: tot minimaal 18 weken, zonder verplichte wachttijd en zonder strafrechtelijke sancties.”