Over de hele wereld zien we dat vrouwenrechten niet als vanzelfsprekend zijn verworven, en dat ze opnieuw onder druk staan. Geen enkel land heeft volledige gelijkwaardigheid tussen vrouwen en mannen bereikt. Miljoenen meisjes krijgen nog altijd minder onderwijs dan jongens. Vrouwen hebben wereldwijd minder toegang tot economische kansen, minder zeggenschap over hun eigen lichaam en minder politieke macht dan mannen. Zelfs waar wetten zijn om ongelijkheid tegen te gaan, ontbreekt vaak de uitvoering ervan. Geweld tegen vrouwen blijft alarmerend veel voorkomen, in huiselijk geweld, in conflictgebieden, en in de vele vormen van seksueel en structureel geweld die internationaal de levens van vrouwen bepalen.
Deze wereldwijde realiteit is geen ver-van-mijn-bedshow. Het confronteert ons met de kernvraag: wat betekent gelijkheid écht als rechten op papier niet vanzelf leiden tot veiligheid en vrijheid in het dagelijks leven?
Ook in België moeten we waakzaam blijven. Mijn moeder had sinds 1948 stemrecht en leerde haar mening te vormen, maar op het werk en in de universiteit waren de meeste deuren nog gesloten. Abortus was strafbaar, de pil nieuw en omstreden. Toen ik jongvolwassen werd, begonnen deuren langzaam open te gaan. Meisjes gingen massaal studeren. Gelijk loon voor gelijk werk werd een eis die niet meer genegeerd kon worden. In 1990 werd abortus onder voorwaarden uit het strafrecht gehaald. Steeds meer vrouwen namen leidinggevende functies in politiek en bedrijfsleven. Het glazen plafond kraakte, en soms braken vrouwen erdoorheen.
Zolang vrouwen niet veilig zijn in hun eigen huis, kunnen we niet zeggen dat gelijkheid voltooid is
Toch is het werk niet af. Anno 2026 wordt in België gemiddeld één vrouw om de veertien dagen vermoord door een partner of ex-partner. Vaak waren er eerder signalen. Toch spreken we nog te vaak over een ‘familiedrama’, alsof het om een ongelukje gaat in plaats van een patroon van controle en geweld. Zolang vrouwen niet veilig zijn in hun eigen huis, kunnen we niet zeggen dat gelijkheid voltooid is.
Internationale Vrouwendag is geen feest van wat bereikt is, maar een toetssteen. Er is vooruitgang, maar dat mag niet verhullen dat gelijkheid een voortdurende opdracht blijft. Rechten zijn geen bestemmingen. Ze zijn dagelijkse taken die mannen en vrouwen samen moeten opnemen.
Ik dacht dat ze tegen nu verworven zouden zijn. Vandaag weet ik dat rechten nooit vanzelf zijn. Ze vragen waakzaamheid, van ons allemaal.
