“Elke vorm van wilsonbekwaamheid moet in aanmerking komen voor euthanasie”

Professor Wim Distelmans blijft schijnbaar onvermoeibaar opkomen voor zelfbeschikking en een waardig levenseinde. Deze week breekt hij opnieuw een lans voor een uitbreiding van de euthanasiewet in de podcast Peter Van de Veire & De Zandloper. Zijn boodschap is en blijft helder: “Mensen die vooraf weten dat ze euthanasie willen, moeten dat kunnen krijgen.”

Vandaag kan euthanasie enkel worden uitgevoerd als iemand op dat moment wilsbekwaam is. Voor Distelmans is dat een probleem: “Alle wetten zijn voor verbetering vatbaar. Ik wil dat mensen die vooraf weten dat ze euthanasie willen, dat kunnen krijgen op het moment dat ze het niet meer zelf kunnen vragen. Dat kan nu niet.” Hij verwijst naar bekende voorbeelden zoals Hugo Claus en Jan Ceuleers, die hun euthanasie te vroeg moesten aanvragen uit angst voor dementie. “Dat is toch kafka? Mensen willen liefst zo lang mogelijk van het leven genieten, maar door de huidige wet ontberen ze misschien maanden of zelfs jaren.”

Het huidige wetsvoorstel focust op dementie, maar Distelmans wil verder gaan: “Elke vorm van wilsonbekwaamheid moet in aanmerking komen. Niet enkel dementie, ook een hersenbloeding, een hersentumor, mensen die aangetast zijn door aids…” De aanpassing van de euthanasiewet staat in het regeerakkoord, maar dat is nog geen reden voor gerustheid bij de professor: “Ik hoop dat het voorstel in deze regeerperiode wordt goedgekeurd, maar ik blijf voorzichtig.” Hij ziet steun bij partijen zoals Open VLD, Groen en Vooruit, maar minder bij N-VA en CD&V.

België is en blijft wel een pionier als het over euthanasie gaat. “Meer en meer mensen komen naar België om euthanasie te krijgen. In veel landen gebeurt het stiekem via palliatieve sedatie, waarbij in 90 procent van de gevallen de arts beslist.” Volgens Distelmans zijn er wereldwijd amper tien landen met een euthanasiewet. “Dat tegenstanders dat als argument gebruiken, vind ik absurd. De meeste landen worden geregeerd door autocraten. Betekent dat dan ook dat democratie moreel verwerpelijk is?”

demens.nu/ kiest Wim Distelmans als Mens van de Week omdat hij blijft strijden voor vrijheid van keuze, ook in de meest kwetsbare momenten van het leven. Zijn engagement belichaamt de kern van het vrijzinnig humanisme: respect voor autonomie en waardigheid. Beluister hier het volledige gesprek in de podcast Peter Van de Veire & De Zandloper via VRT MAX.