Donderdag 8 mei 2025: die dag vieren we de 80ste verjaardag van de bevrijding, en de overwinning op het fascisme in Europa. Die dag blijft spijtig genoeg brandend actueel.
Overal ter wereld zien we dat de democratie, vrijheden, gelijkwaardigheid tussen mensen, en verworven rechten zwaar onder druk staan. Ontmenselijking, onderdrukking, fake news en autoritair gedrag daarentegen worden steeds vaker genormaliseerd, en zijn, samen met vreselijke conflicten die de wereld blijven teisteren, als een zwaar deken over de wereld gedrapeerd. Oorlogen en conflicten raken ons als vrijzinnig humanisten diep: Oekraïne en Gaza komen het vaakst aan bod in het nieuws, maar er zijn er nog vele andere.
8 mei zou dan niet louter en alleen als een historische dag of een dag vol herdenkingen mogen gezien worden, maar ook als een dag van reflectie, waakzaamheid, … Een dag om stil te staan, te denken aan onze plicht om onze waarden te verdedigen en vrijheid te koesteren en te verdedigen. Anders heeft herdenken immers geen enkele zin en gaan we voorbij aan de essentie. Iedereen zal wel één van de bekendste aforismen van Spaans-Amerikaanse filosoof George Santayana (1863-1952) kennen: “Wie het verleden niet kent, is gedoemd het te herhalen.”
demens.nu/ steunt de vraag van de 8 mei-coalitie om van 8 mei opnieuw een officiële feestdag te maken.
8 mei brengt naast een aantal waarden die ons als vrijzinnig humanisten dierbaar zijn, ook terecht die mensen terug onder de aandacht die gestreden hebben voor de democratie en vrijheid, zij die zichzelf in gevaar hebben gebracht, geleden hebben of hun leven hebben gegeven. Hun geschiedenis is vele decennia onderbelicht geweest of kwam zelfs helemaal niet aan bod in de geschiedschrijving. Vele duizenden mensen die kleine en grote acties ondernomen en uitgevoerd hebben om zich te verzetten tegen de duisternis: studenten, arbeiders, intellectuelen, vakbondsmensen, mannen, vrouwen, jong en oud, … Allen hunkerden ze naar het licht, naar vrijheid.
Helden van het Verzet vzw wil de onderbelichte en vergeten geschiedenis van het verzet in België onder de aandacht brengen en ieder die zich verzet heeft tegen de nazistische bezetter. Dit gaat niet alleen over de erkenning geven die ze verdienen, maar ook dat hun persoonlijk verhaal gehoord wordt. Voor de studie van het verzet tijdens Tweede Wereldoorlog hebben zij samen met de Vrije Universiteit Brussel (VUB) de handen in elkaar geslagen en de leerstoel ‘Sporen van het verzet’ gecreëerd. Met het Verzetspad op de VUB-campus herdenkt én erkent de VUB Belgische helden van het verzet in hun strijd voor vrijheid. Op 8 mei worden 19 nieuwe portretten onthuld; onder meer het portret van VUB-professor en filosoof Leopold Flam.
Verder kan je bijvoorbeeld op 6 mei bij huisvandeMens Brussel terecht voor “Tussen de soep en de feiten” (organisatie: Muntpunt). Het huisvandeMens Brussel en Vermeylenfonds hebben Hans Vandevoorde (onderzoeker aan de VUB) als gastspreker gevraagd die zal komen spreken over August Vermeylen: vrijheid en verzet. Op 15 mei kan je in Halle terecht voor een Verzetscafé, waarbij Helden van het Verzet, de huizenvandeMens Halle en Brussel en het Huis Praktisch Humanisme samengewerkt hebben.
Agenda
6 mei
“Tussen de soep en de feiten”: huisvandeMens Brussel ism Vermeylenfonds. Hans Vandevoorde en ‘August Vermeylen: vrijheid en verzet’. HuisvandeMens Brussel, Zaal Verlichting, Sainctelettesquare 17 1000 Brussel; 12.15 – 13.30 uur
Tussen de Soep en de Feiten | Vrijheid en verzet | Muntpunt
8 mei: Verzetspad VUB
Om verzetshelden uit het verleden én het heden te eren, herdoopte de VUB in 2024 een van de paden op haar campus tot Verzetspad, met erkenningspanelen voor Belgische verzetshelden. Aan hen hebben wij vandaag onze persoonlijke vrijheid te danken. Dit jaar breiden ze het pad uit met 19 nieuwe erkenningspanelen van onder andere Reine Borms, Alter Chil Pasternak en Leopold Flam.
Braemgebouw, VUB-campus Etterbeek, 11 uur
V-day: VUB viert vrijheid en verzet | 8 mei 2025 | Vrije Universiteit Brussel
15 mei: Verzetscafé Halle
Helden van het Verzet ism huizenvandeMens Brussel en Halle en het Huis Praktisch Humanisme.
Je ontdekt er de drie buitengewone verzetsverhalen van gewone mensen:
– André Vandoren door zoon André Vandoren
– Gustave Magnus door kleinzoon Kurt Geeraerts
– Peggy Van Lier door Sofie Vanobbergen
Oude Post, Kardinaal Cardijnstraat 9, 1500 Halle. 20.00 – 22.00 uur
Verzetscafé Halle – Helden van het verzet
Er staan nog tal van activiteiten staan gepland op en rond 8 mei, neem dus zeker een kijkje op:
- 8 meicoalitie: 8 mei 2025 – 8 meicoalitie
- Helden van het Verzet vzw: https://heldenvanhetverzet.be
- Vermeylenfonds: KALENDER | Vermeylenfonds
- Willemsfonds: Agenda – Willemsfonds
Lees ook het interview met Dany Neudt over Helden van het Verzet in demens.nu/ Magazine