Vrijzinnig humanisme is niet alleen een theoretische levensbeschouwing, het is ook een leidraad voor wat je doet. Maar hoe breng je de daad bij het woord en kan je anderen daarbij helpen? Daarvoor is er de opleiding Praktisch Humanisme. We spreken met Niels De Nutte, docent en medeoprichter van de opleiding.
Bert Goossens
“Humanisme zal praktisch zijn, of het zal niet zijn,” stelt De Nutte. “Het gaat erom dat we onze vrijzinnig humanistische waarden – gelijkwaardigheid, vrijheid, ecologie, solidariteit – niet alleen koesteren, maar er ook mee aan de slag gaan. In een samenleving waar polarisering toeneemt en verworven rechten onder druk staan, betekent praktisch humanisme dat we actief bijdragen om menselijkheid en gelijkwaardigheid te versterken. Niet alleen denken, maar ook doen.”
Twee profielen
De opleiding duurt één jaar en studenten kiezen daarbij tussen twee trajecten. Het eerste profiel is dat van Consulent: studenten bereiden zich voor op een job of vrijwilligersengagement binnen de vrijzinnig humanistische gemeenschap. Ze krijgen niet alleen inhoudelijke verdieping, maar leren ook praktische vaardigheden: een plechtigheid uitwerken of mensen begeleiden bij levensvragen. Ook projectmanagement komt aan bod, essentieel om met vrijwilligers te werken of subsidies aan te vragen.
Het tweede profiel, Humanistisch Denken, bevat dezelfde theoretische basis maar vervangt de praktijklessen door een bredere verdieping. Vakken als kritisch denken, filosofie, ecohumanisme en de mondiale geschiedenis van het humanisme staan daarin centraal. “Dit profiel is vooral geschikt voor wie inhoudelijk sterker wil staan”, legt De Nutte uit. “Leerkrachten levensbeschouwing bijvoorbeeld, of professionals uit andere sectoren die zich willen verdiepen in humanistische waarden. Je zou kunnen zeggen: inhoudelijke meerwaardezoekers.”
Flexibel leren
De opleiding combineert digitale en fysieke lessen. Praktijkvakken, zoals morele begeleiding of het uitwerken van plechtigheden, gebeuren altijd on site. Andere vakken worden deels online en deels fysiek aangeboden. Studenten hoeven gemiddeld maar één op de vier lesdagen aanwezig te zijn, digitaal of in persoon. “We houden zo optimaal rekening met werkende studenten,” zegt De Nutte. “Vrijdag is online, zaterdag fysiek. Vanaf 2026 loopt de kalender mee met het klassieke academiejaar, van september tot augustus.”
Waarom kiezen voor deze opleiding?
“De opleiding vraagt een stevige tijdsinvestering,” geeft De Nutte toe. “Maar in de vier jaar dat we dit programma aanbieden, heb ik nog geen enkele student ontmoet die achteraf spijt had. Integendeel: ze komen er sterker uit, met nieuwe inzichten en een netwerk van gelijkgestemden. Het is telkens weer mooi om te zien hoe mensen samen groeien.”
Iedereen met een diploma secundair onderwijs kan instromen. Om de drempel te verlagen, worden er jaarlijks 28 beurzen toegekend die het volledige inschrijvingsgeld dekken. “We vinden permanente vorming belangrijk,” benadrukt De Nutte. “Iedereen moet de kans krijgen zich te kunnen verdiepen in het vrijzinnig humanisme.”
Praktisch
- De opleiding is een samenwerking tussen demens.nu/, UGent en VUB. De fysieke lessen vinden plaats op de campus van de VUB.
- Inschrijven kan vanaf september 2025 voor de lessenreeks die start in februari 2026.
- Beurzen aanvragen kan tot december 2025.
- Vanaf 2026 volgt de opleiding het klassieke academiejaar (september–augustus).
- Meer info en inschrijven via www.postgraduaat-humanisme.be