Op 12 oktober 2025 is Simon Gronowski 94 jaar geworden, een mijlpaal die hij zelf omschrijft als “ongelooflijk maar waar.” Maar vandaag is hij nog steeds actief, strijdvaardig en helder van geest. “Het leven vliegt voorbij,” schrijft hij, “maar ik heb het geluk dat ik mijn strijd kan verderzetten.” Hij blijft actief, geëngageerd en vastberaden om zijn stem te laten klinken. Niet uit nostalgie, maar uit verantwoordelijkheid. Deze week verschijnt zijn boek Pleidooi voor de vrede.
Joke Goovaerts
Simon Gronowski (Brussel, 1931) is doctor in de rechten, advocaat aan de Brusselse balie en gepassioneerd jazzpianist. Als overlever van de Holocaust geeft hij wereldwijd lezingen over vrijheid, verdraagzaamheid en de kracht van vergeving.
Als elfjarige sprong Simon op 19 april 1943 uit een rijdende trein. Het was het twintigste konvooi dat hem op 19 april 1943 van de Dossinkazerne naar het vernietigingskamp van Auschwitz-Birkenau voerde. Zijn moeder hielp hem uit de wagon te springen. Tussen 1942 en 1944 zijn er uit Mechelen achtentwintig konvooien vertrokken, die samen 25.000 mensen vervoerden. Daarvan zijn er slechts 1000 teruggekeerd. Dankzij de moed van verzetsstrijders en een reeks wonderlijke toevalligheden ontsnapte Simon Gronowski aan de dood. Zijn moeder en zus keerden nooit terug.
Wat volgde was een leven in het teken van rechtvaardigheid, herinnering en hoop. Simon werd jurist, speelde jazz om het leven te vieren, en groeide uit tot een van de laatste levende getuigen van de Holocaust. Maar hij koos ervoor om zijn verhaal niet te laten verstikken door haat. Hij koos voor dialoog, vergeving en menselijkheid.
In zijn nieuwe boek Het pleidooi voor de vrede richt hij zich tot jongeren. Niet om hen te overladen met gruwel, maar om hen te wapenen met inzicht.
“Ik schrijf dit boek vooral om jongeren te informeren, om hun uit te leggen wat democratie en wat tirannie is, om hen eraan te herinneren dat de mens in wezen goed is, maar dat er uitzonderingen bestaan die moeten worden bestreden.”
Simon Gronowski schrijft over democratie en tirannie, over de kwetsbaarheid van vrijheid, over antisemitisme en extreem-rechts, over het Israëlisch-Palestijns conflict, over geloof, immigratie, scouting en jazz. Zijn boodschap is helder: “Oorlog is het grootste kwaad. Vrede is het grootste goed.”
In 2024 werd, ongeveer op de plek waar hij uit de wagon sprong, een kunstwerk van Koenraad Tinel geplaatst, als eerbetoon aan zijn moed. In 2025 ontvingen Gronowski en Tinel samen het Ereteken van de Vlaamse Gemeenschap, het allereerste dat werd uitgereikt met het oog op mensenrechten. Beide mannen overleefden de Tweede Wereldoorlog en ondanks dat Tinel in een collaborerend gezin opgroeide, werden ze vrienden.
Simon Gronowski is een man die het onmogelijke overleefde, en het ondraaglijke transformeerde tot een oproep tot menselijkheid. Een man die niet alleen terugblikt, maar vooruitkijkt. Een mens van de week. Maar eigenlijk: een mens voor de eeuwigheid.
Pleidooi voor de vrede verschijnt deze week bij Lannoo.
Wil je iemand nomineren die de titel Mens van de Week verdient? Stuur dan een mailtje naar communicatie@deMens.nu
Ontdek hier de andere Mensen van de Week