Thomas Detombe (39) is vrijzinnig humanistisch consulent bij het huisvandeMens in Brussel. Naar aanleiding van de Internationale Vrouwendag op 8 maart kijkt hij in de mannelijke spiegel.

Overal rondom mij zie ik hetzelfde patroon. Vrouwen doen meer en coördineren meer. Ik zag het 30 jaar geleden, ik zie het vandaag nog steeds. Dat moet beter.

Ik ben een volbloed feminist. In theorie. Op papier. Gedurende dit onversaagde pleidooi voor een meer evenwichtige (zorg)taakverdeling. Vervolgens ga ik over tot de orde van de dag. Ik pleeg een telefoontje, beantwoord enkele mails en pendel huiswaarts, mijn partner en zoontjes tegemoet. Elke heeft vers gekookt en het huiswerk van Tuur gesuperviseerd. Tussendoor entertainde ze Miel, onze vierjarige vol vragen en uitbarstingsgevaar.

Experiment

Een gedachte-experiment: wat als Elke één maand volledig zou verdwijnen? Dus geen achtergelaten to do-lijstje, geen telefonische hulplijn, geen uitgebreide mondelinge briefing vooraf. Gewoon Sim Sala Bim wég! Eerlijk? Ik heb geen idee wat er zou (of moet?) gebeuren. En vermoedelijk is net dat het probleem. Ik zou mezelf en onze zonen vertellen dat alles goedkomt, maar de ervaring leert iets anders.

“De keren dat Elke niet thuis was, draaide ons huishouden vierkant”

De keren dat Elke niet thuis was, draaide ons huishouden vierkant. Ik kon de kleren van Miel en Tuur moeilijk uit elkaar houden. Ik schatte verkeerd in wat in de was moest en wat ze nog een dagje langer konden dragen. Ik vergat te checken op SmartSchool of Tuur al zijn huiswerk had gemaakt.

Ja, ik kookte gezond, maar liet de afwas staan – omdat het kon!

Het gevolg? De dag erop had ik na schooltijd veel minder tijd om kleren bij elkaar te puzzelen, huiswerk te checken of simpelweg beschikbaar te zijn voor de jongens. Gelukkig kon ik hen even voor de televisie zetten. Iets wat ze de dag erop uiteraard opnieuw wilden. Met felle discussies tot gevolg.

Zo ontstaat verrassend snel een vicieuze cirkel van beperkte chaos die leidt tot iets grotere chaos die leidt tot nog grotere chaos …

Tegen de tijd dat Elke thuiskwam, hadden Miel, Tuur en ikzelf opgeruimd. Trots vertelde ik hoe alles prima verlopen was. Ze keek me aan met een blik die ik goed ken. Vervolgens begon ze op te ruimen. “Alles ligt door elkaar”, zei ze. “Hoezo?”, reageerde ik oprecht verbaasd. Na enkele dagen chaos, wist ik blijkbaar niet meer hoe alles er oorspronkelijk bijlag.

Ongelijk

Dus ja, er is werk aan de winkel op vrouwendag. In de eerste plaats voor mannen zoals ikzelf. Want ook in ons gezin zijn de taken ongelijk verdeeld.

Op dinsdagen, donderdagen en vrijdagen vangt Elke de kinderen én het huishouden op. Op vrijdag neemt ze na school ook de zwemles inclusief turbulente omkleedpartij voor haar rekening. Maandagen en woensdagen zijn de kinderen mijn verantwoordelijkheid. Al gaan ze woensdagnamiddag wel naar oma en opa en pikt Elke ze daar ’s avonds op. Zo kan ik lekker lang doorwerken! En die beloofde snelle kuis doen vóór ze thuiskomen (of niet).

Daarnaast neemt Elke ook het merendeel van de coördinatie en planning op. Zomerkampjes en oudercontacten inplannen, verjaardagscadeaus kopen voor feestjes waarop Miel en Tuur werden uitgenodigd, een afspraak maken bij de garage, me eraan herinneren dat de gemeente op vrijdagochtend het PMD ophaalt.

In haar masterplanning ben ik hooguit een gewillige uitvoerder van allerlei taakjes en deelopdrachten. Soms zucht ik heimelijk bij haar vraag om de afwasmachine uit te laden – die afwasmachine waar, zo weet alleen Elke, binnenkort zout in moet – anders gaat ze stuk.

“In haar masterplanning ben ik hooguit een gewillige uitvoerder van allerlei taakjes en deelopdrachten”

Bij huishoudelijke stress opper ik dat we de dingen meer op hun beloop kunnen laten. Een beetje chaos kan geen kwaad, toch? Zo’n suggestie werkt als een rode lap op een stier. “Zonder mij is het één en al chaos!”, zucht ze.

Hoe komt dat? Waarom zou ik, als man, geen coördinatie kunnen opnemen die ook voor haar bevredigend is? Gebruik ik haar ‘superieure systeem’ als excuus om mijn verantwoordelijkheid te ontlopen? Welke rol spelen impliciete of expliciete maatschappelijke verwachtingen? Want ik ben geen unicum: overal rondom mij zie ik hetzelfde patroon. Vrouwen doen meer en coördineren meer. Ik zag het 30 jaar geleden als kind, ik zie het vandaag nog steeds.

Dat mannen meer geld verdienen dan vrouwen, voor hetzelfde werk, speelt vermoedelijk een rol. Het duwt gezinnen in klassieke rolpatronen waarbij de man voor carrière gaat en de vrouw deeltijds gaat werken. Want dat huishouden regelt zichzelf niet. Opvallend: ook vrouwen die meer verdienen dan hun man ontsnappen vaak niet aan klassieke rollenpatronen.

Ook de ongelijke toekenning van geboorteverlof speelt een rol. Onderzoek toont hoe de eerste taakverdeling binnen jonge gezinnen de latere taakverdeling voorspelt. Logisch: hoe meer zorg je opneemt in de beginperiode, hoe groter de kans op een sterke band met je kind. Wat automatisch meer betrokkenheid creëert. Bovendien zijn mensen gewoontedieren. Eens de huishoudelijke puzzel in zijn plooi ligt, krijg je dat nog moeilijk gekeerd.

Tegenstrijdige verwachtingen

Annelien, een jonge collega, toonde me de speech van Greta Gerwig in de film Barbie. Die vat mooi samen hoe vrouwen gebukt gaan onder tegenstrijdige maatschappelijke verwachtingen.

Als vrouw moet je dun zijn, maar niet te dun. Je moet carrière maken, maar ook altijd zorgzaam voor anderen blijven. Je moet een leider zijn, maar niet te assertief want dan ben je onaardig. Je moet van het moederschap houden, maar mag niet constant over je kinderen praten. Je moet aantrekkelijk zijn voor mannen, maar niet zo aantrekkelijk dat je anderen jaloers maakt. Enzovoort.

Tegelijk aan al die verwachtingen voldoen, is onmogelijk. Van mannen verwacht niemand dat ze én geld verdienen én het huishouden laten draaien én veel tijd met de kinderen doorbrengen tussen hun assertieve (maar aardige) leiderschap door.

“Van mannen verwacht niemand dat ze én geld verdienen én het huishouden laten draaien én veel tijd met de kinderen doorbrengen”

Wat vrouwen doen, verdient meer waardering. Letterlijk en figuurlijk. Daarnaast verdienen ze een partner die mee de afwas doet, de kinderen van school haalt en verjaardagsfeestjes van de kinderen organiseert. Dat je daarmee een ‘betrokken’ vader of partner bent, is onzin. En een belediging voor alle vrouwen die een dergelijke erkenning nooit kregen, maar al van bij de start betrokken waren.

Laat vrouwendag niet de enige, maar de eerste dag van verandering zijn. Die verandering begint heel concreet en is besmettelijk. Mannen die een fair deel opnemen in zorg- en huishoudtaken inspireren volgende generaties. Ik hoop dat mijn kinderen binnen 30 jaar stomverbaasd zullen zijn over hoe ongelijk de taakverdeling anno 2026 was.

Aan het werk, mannen!