De inzichten

Alain Remue: “Als je iets niet wilt zijn, is het ouder, grootouder, broer of zus van een vermist kind. Het leven stopt. Niets is nog belangrijk”

Joke Goovaerts

In De inzichten gaat Nic Balthazar in gesprek met Alain Remue (66), jarenlang het menselijke kompas van de Cel Vermiste Personen. Drie decennia lang was Remue het vertrouwde, bijna geruststellende gezicht van een dienst die uitgroeide tot een internationaal referentiepunt. Onder zijn leiding werden meer dan 28.000 vermisten teruggevonden en werd hij een baken van vertrouwen: helder communiceren, ook wanneer de boodschap zwaar is, omdat families recht hebben op antwoorden.

Nu hij met pensioen is, verschuift zijn aandacht naar gezondheid, zorg en de kleine dingen die het leven dragen, niet in het minst omdat zijn vrouw Stien, al die jaren de stille motor achter zijn werk, nu zelf herstelt en hun gezamenlijke plannen even tussen de plooien verdwenen. Naast zijn indrukwekkende staat van dienst bouwde Remue ook een publiek engagement uit. In 2010 verscheen zijn eerste boek Zeg nooit nooit, en dit najaar volgt Niets ergers dan niet weten, waarin hij terugblikt op de dossiers die hem gevormd hebben en op de blijvende impact van onzekerheid. Buiten het werk vindt hij al dertig jaar zuurstof in de wielersport. Als bordjesman of ‘ardoisier’ achterop de motor is hij een vaste waarde in het peloton, een ritueel dat hij omschrijft als pure ademruimte in een beroep dat vaak loodzwaar woog.

In deze aflevering van De inzichten blikt Remue terug op de beslissende momenten in zijn carrière. Hij vertelt over de evolutie van het vak, de dossiers die hem nooit hebben losgelaten en de waarden die overeind blijven wanneer het uniform uitgaat. Een gesprek over plichtsbesef, menselijkheid en de dingen die uiteindelijk écht tellen.

“Je moet niet zeggen: maakt u geen zorgen, het zal wel in orde komen. Soms weten we dat het nooit meer in orde komt”

“Het belangrijkste woord is betrokkenheid,” zegt hij zonder aarzelen. “Je kan niet een beetje zoeken naar vermiste personen. Als je aan een dossier begint, dan is het om het af te ronden. Hoe het afloopt, weet je nooit. Soms loopt het slecht af, soms goed, maar families verdienen een antwoord. Iets half doen, dat is mijn stijl niet.” Die houding werd nog versterkt tijdens zijn opleiding bij de FBI in Quantico in 1996. Daar maakte hij kennis met het begrip ownership: een zaak moet je je eigen maken en ook bij jezelf houden. De lessen uit Quantico bleken allesbehalve theoretisch. Kort na zijn terugkeer werd België geconfronteerd met een reeks verdwijningen en moordzaken: Julie en Melissa, An en Eefje, Sabine en Laetitia. “Plots dacht ik: dit is Amerika niet meer, dit is hier.” De expertise uit Quantico, van verhoorstrategieën tot methodes om lichamen te zoeken, werd cruciaal. Twee FBI-special agents kwamen zelfs naar België om de speurders te ondersteunen. “Wij hadden hier weinig ervaring. Geen lijkhonden, geen gespecialiseerde teams. We hebben moeten gaan leren bij anderen.” Dutroux was de eerste grote zaak van de Cel Vermiste Personen, maar zeker niet de laatste. “Pandy, Fourniret, Bakelmans, Ronald Janssen, Abdallah Ait-Oud… Ze zijn hier wel, hè.” En telkens opnieuw was betrokkenheid het fundament: het besef dat achter elk dossier een familie staat die wacht op duidelijkheid.

“Zeg nooit nooit” is al jaren het motto van Alain Remue en zijn team. Het klinkt eenvoudig, maar achter die woorden schuilt een harde realiteit: je weet nooit wie of wat je op je pad krijgt. In een onderzoek mag je dus niets uitsluiten. Geen tunnelvisie, geen snelle conclusies. Die open blik is ook een selectiecriterium binnen de Cel Vermiste Personen: creatief denken, buiten de lijntjes durven gaan, niets vanzelfsprekend vinden. Maar het motto geldt niet alleen voor extreme dossiers. Elke ouder kent de paniek wanneer een kind even uit het zicht verdwijnt. Alain herinnert zich hoe hij zijn eigen zoon Robin vier minuten kwijt was in een shoppingcenter. “Het hoofd van de Cel Vermiste Personen, en ik was potverdomme mijn eigen kind kwijt.” Die ervaring heeft hem gevormd. “Als je iets niet wilt zijn, is het ouder, grootouder, broer of zus van een vermist kind. Het leven stopt. Niets is nog belangrijk.”

Daarom is eerlijkheid essentieel. Geen valse geruststelling, geen loze beloftes. “Je moet niet zeggen: maakt u geen zorgen, het zal wel in orde komen. Soms weten we dat het nooit meer in orde komt. Wat je wél moet doen, is eerlijk zijn.”Soms willen families blijven hopen, en dat begrijpt hij. De vader van Liam, het peutertje dat meer dan dertig jaar geleden verdween, gelooft nog altijd dat zijn zoon op een dag voor de deur zal staan. “Ik hoop dat hij gelijk heeft,” zegt Alain. “En ik snap waarom hij zo denkt. Maar we zijn dertig jaar verder. Liam is nog altijd niet aan die deur gekomen.” Liam was Alain Remues eerste zaak, en ze blijft onopgelost. “Hij zal altijd de zaak van mijn carrière blijven. Het zou zo goed zijn mocht er ooit iets van Liam gevonden worden. Niet omdat het goed nieuws zou zijn, maar omdat het eindelijk een antwoord zou geven.”

Vandaag geeft Alain Remue nog les, vooral over verdwijningen van risicopersonen met dementie, een thema dat hem nauw aan het hart ligt. En soms spreekt hij voor jongeren. Dan heeft hij maar één boodschap: samen uit, samen thuis. “Draag zorg voor elkaar. Als ge ziet dat uw maat het niet meer goed stelt, lach er dan niet mee. Zorg dat hij veilig thuis geraakt. Geniet van het leven. Amuseert u. Maar kom samen thuis.”

Hoe kijkt Alain Remue naar het leven en welke lessen haalt hij daaruit? Dit zijn zijn inzichten:

  • Het belangrijkste woord is betrokkenheid.
  • Zeg nooit nooit.
  • Slecht nieuws is beter dan geen nieuws.
  • Op een dag kom je jezelf tegen.
  • De natuur kan je niet temmen.
  • Alles is relatief in deze wereld, de dood is nooit veraf.

De inzichten is een reeks diepgaande gesprekken met inspirerende gasten over hun leven en wat hen drijft. Nic Balthazar ontvangt hen op de hoogste verdieping van de Gentse Boekentoren.

Uitzending: zondag 12 april om 12.15 uur op VRT 1

Herhalingen: maandag 13 april om 14.20 uur en zaterdag 18 april om 11.20 uur 

Online: Alle afleveringen van De inzichten zijn online beschikbaar. Ze zijn integraal te bekijken op VRT MAX of te beluisteren als podcast.

De inzichten werd samen met deMens.nu ontwikkeld als vrijzinnig humanistisch alternatief op de televisie naast de erediensten.

Bekijk enkele quotes op de playlist

Lees meer over De inzichten