Een centrum voor gezinsplanning in Brussel is in de nacht van zondag op maandag gevandaliseerd door anti‑abortusactivisten. Op de gevels werden posters en stickers geplakt met intimiderende slogans, waaronder verwijzingen naar pedofilie en vergelijkingen tussen abortus en nazisme. Voor dokter Anne Verougstraete is deze agressie geen alleenstaand feit: “We zien een duidelijke radicalisering”.

Anne Verougstraete is gynaecoloog, pionier in de Belgische abortuszorg, voormalig diensthoofd van het abortuscentrum VUB-Dilemma en actief lid van FIAPAC, de internationale federatie van abortus‑ en contraceptiehulpverleners. Ze reageert zeer verontrust op de feiten: “Dit past helaas in een internationale trend van toenemende radicalisering. De financiering van anti‑abortusgroepen stijgt jaar na jaar. Die middelen komen vooral uit de Verenigde Staten, maar ook uit Rusland, waar dezelfde bewegingen actief zijn tegen abortus, tegen LGBTQ‑rechten en tegen alles wat met gender te maken heeft. We zien een duidelijke radicalisering, zowel online als offline. Op het FIAPAC‑congres in Brussel in 2024 werd nog aangetoond hoe indrukwekkend de financiering van anti‑abortus‑ en anti‑LGBTQ‑groepen is.”

Wat betekent zo’n aanval voor de dagelijkse praktijk van zorgverleners en patiënten?

We moeten alert zijn. Dit kan opnieuw gebeuren, misschien zelfs tijdens de openingsuren. Daarom heb je veiligheidsvoorschriften nodig: een duidelijk protocol dat bepaalt wat te doen als iemand binnenkomt met slechte bedoelingen of als er opnieuw intimidatie plaatsvindt. Je mag niet beginnen nadenken op het moment dat het gebeurt. Er bestaan protocollen. De meeste centra hebben er intussen één, en dat is geen overbodige luxe.

Heeft u zo’n agressie al meegemaakt in uw carrière? 

Persoonlijk heb ik dit nog nooit meegemaakt. Vroeger gebeurde het wel eens dat er affiches werden opgehangen, of dat mensen stilzwijgend met borden voor een abortuscentrum gingen staan. Dat zagen we af en toe in Hasselt of Gent. Maar zo’n gerichte actie met beschuldigingen en vergelijkingen met nazisme … dat is toch van een andere orde.

Bestaat er een  wettelijke basis om op te treden tegen mensen die voor een centrum komen protesteren?

Anti-abortusactivisten mogen mensen niet aanklampen of proberen te beïnvloeden. En echt voor de deur betogen mag eigenlijk niet. Maar het blijft juridisch moeilijk. We hebben gevraagd om dat duidelijker in de wet te verankeren, maar dan bots je natuurlijk op de grenzen van de vrije meningsuiting. Het is niet eenvoudig om dat in één werkbare wettekst te gieten.

Het recht op abortus lijkt duidelijk nooit definitief verworven…

Vroeger waren het vooral mensen met plakkaten. Nu gaat het om online campagnes, professionele propaganda en grote sommen geld. En je ziet dat het effect heeft: in enquêtes stijgt het masculinisme bij jonge mannen, en meer mannen vinden dat vrouwen moeten gehoorzamen. Dat past allemaal in dezelfde beweging. Het recht op abortus is nooit definitief verworven. We moeten waakzaam blijven.

Verbaast het u dat dit vandalisme nauwelijks de Vlaamse media haalt?

Dat is zorgwekkend. Dit soort acties verdient aandacht, omdat ze deel uitmaken van een bredere strategie om zorgverleners te intimideren en vrouwen af te schrikken. Het is belangrijk dat dit zichtbaar wordt.