Gisèle Pelicot (73) was een gewone vrouw, tot het ondenkbare haar overkwam. “We hadden alles om gelukkig te zijn,” zegt ze over haar huwelijk van ruim vijftig jaar. Tien jaar lang, tussen 2011 en 2020, filmde haar man Dominique Pelicot tientallen mannen die zijn gedrogeerde vrouw bij hen thuis in het Franse Mazan verkrachtten. In haar boek Ode aan het leven vertelt Pelicot hoe ze na negen jaar van verdoving, misbruik en totale ontmenselijking opnieuw rechtstaat. Ze toont hoe seksueel misbruik geen randfenomeen is, maar een structureel probleem dat alleen zichtbaar wordt wanneer mensen zoals zij hun stem durven gebruiken. Haar moed, haar helderheid en haar weigering om te zwijgen maken haar tot een symbool van veerkracht voor vrouwen overal ter wereld. Daarom is zij de Mens van de Week.

Wat van buitenaf een liefdevol huwelijk leek, blijkt een zorgvuldig verborgen nachtmerrie. Dominique Pelicot rekruteerde mannen via een inmiddels verboden internetforum, met een advertentie die de gruwel in één zin samenvat: “Ik zoek medeplichtigen om mijn verdoofde vrouw te verkrachten.” Hij filmde elke verkrachting, zowel als chantagemateriaal als voor zijn eigen opwinding. Het bewijsmateriaal was overweldigend, uitzonderlijk in verkrachtingszaken, maar toch ontkenden de meeste mannen hun daden. Uiteindelijk werden ze allemaal veroordeeld tot gevangenisstraffen van drie tot twintig jaar.

‘Ik sta nog recht. En dat met opgeheven hoofd’

Het proces in Avignon ligt intussen meer dan een jaar achter haar, het hoger beroep is afgerond. “De zwaarste periode ligt achter me. Ik sta mezelf weer toe om gelukkig te zijn,” zegt Pelicot. Gisèle koos ervoor het proces niet achter gesloten deuren te laten plaatsvinden. Die beslissing maakte haar tot een feministisch icoon: een vrouw die de schaamte teruglegt waar ze thuishoort en die miljoenen anderen een stem geeft.  “Natuurlijk zit er nog altijd een diepe droefheid in mij. Maar die mag niet te veel ruimte innemen,” zegt ze. Het is precies die combinatie van eerlijkheid en vastberadenheid die haar zo uitzonderlijk maakt.

Een stem die blijft spreken

Deze week verscheen haar boek, Ode aan het leven. Schaamte moet van kant wisselen. Voor het eerst vertelt ze haar verhaal volledig in haar eigen woorden. “Als ik de afgelopen 50 jaar zou uitwissen, zou het zijn alsof ik nooit heb bestaan.”
Ze weigert haar leven te laten herleiden tot de gruwel die haar is aangedaan. Ze houdt vast aan de goede momenten, aan haar kinderen, aan haar werk, aan de liefde die er wél was en die nu opnieuw in haar leven komt: “Verliefd worden, ik had nooit gedacht dat dat nog zou gebeuren. Ik dacht dat ik mijn leven alleen zou doorbrengen, met mijn vrienden en mijn kinderen en dat beviel me wel. Maar toen leerde ik Jean‑Loup kennen. Er bestaat een weg uit de duisternis.”

Gisèle Pelicot, Ode aan het leven. Schaamte moet van kant wisselen. De Geus.

© foto bovenaan Shutterstock