Al jaren wordt er gesproken en gepleit voor een versoepeling van de huidige abortuswet. Maar tot nu toe blijft het bij politieke beloftes. Raymonda Verdyck, voorzitter van deMens.nu, vraagt in naam van duizenden vrouwen, om die beloftes niet langer uit te stellen.

Vorige week werd in de Kamer opnieuw pijnlijk duidelijk hoe kwetsbaar ethische vooruitgang is. De wetsvoorstellen om de abortusregels te versoepelen werden opnieuw weggestemd. De meerderheid is verdeeld en dus wordt er gewacht. Wachten op een tekst. Wachten op consensus. Wachten op een moment waarop politiek wél durft kiezen voor autonomie en zorg.

Maar wie ongewenst zwanger is, kan niet wachten. In de campagne Mijn lichaam riep deMens.nu dit voorjaar nog op tot dringende actie. Duizenden vrouwen schreven brieven naar politici met de vraag om de abortuswet te versoepelen. Zonder slogans, maar met persoonlijke en vaak schrijnende verhalen. Zoals dat van een zestienjarige vluchteling die, na seksueel geweld onderweg naar België, probeerde haar zwangerschap te stoppen met een wc-ontstopper. “Ik bracht het naar mijn lippen,” schreef ze, “maar de geur, de reactie van mijn lichaam… Ik begon te kokhalzen. De shock was zó hevig dat ik ervan afzag.”  Een andere vrouw getuigde hoe ze naar Nederland moest gaan voor een abortus, omdat ze hier als een moordenaar wordt beschouwd: “Tijdens mijn studies ben ik ongewenst zwanger geraakt. De omstandigheden waarin dat is gebeurd, waren niet fijn. Uiteindelijk ben ik bij een dokter geweest voor advies en die zei dat ik het maar moest houden omdat abortus voorbij de 12 weken als moord gezien wordt.”

Deze verhalen zijn geen uitzonderingen. Ze zijn het gevolg van een wet die niet mee evolueert met de realiteit. België blijft vasthouden aan een verplichte bedenktijd van zes dagen, terwijl onderzoek aantoont dat de meeste vrouwen hun beslissing al genomen hebben bij de eerste consultatie. De wachttijd is geen detail: ze veroorzaakt stress, trauma en soms zelfs het overschrijden van de wettelijke termijn. Het expertenrapport van 2023, opgesteld door een interuniversitair comité op vraag van de federale regering, is helder: schaf de verplichte bedenktijd af, verleng de wettelijke termijn tot minstens 18 weken, erken abortus als gezondheidszorg en haal het volledig uit het strafwetboek.

Deze aanbevelingen zijn niet ideologisch, maar medisch en ethisch onderbouwd. Toch blijven ze geblokkeerd door politieke koehandel. Abortus wordt nu gegijzeld in onderhandelingen over draagmoederschap, discreet bevallen en euthanasie bij dementie. De federale regeringspartijen willen alle ethische thema’s ‘bundelen’ om tot een ‘consensus’ te komen. Maar elk van deze thema’s verdient een eigen, zorgvuldige behandeling. Ethiek is geen ruilmiddel.

Daarom roepen we, in naam van alle vrouwen die hun verhalen delen, op om de aanpassing van de abortuswetgeving niet verder uit te stellen. Niet tot aan de zomer van volgend jaar, niet tot het einde van deze regering, niet tot de volgende verkiezingscampagnes met nieuwe beloftes.

Wie vandaag ongewenst zwanger is, heeft geen boodschap aan uitstel of beloftes. Wie vandaag meer dan twaalf weken zwanger is en in heel moeilijke omstandigheden voor een abortus kiest, moet noodgedwongen naar Nederland waar abortus toegelaten is tot een termijn van 22 weken. Laat ons vrouwen niet meer dwingen om letterlijk en figuurlijk de grens over te steken. Vrouwen hebben nood aan zorg, aan keuzevrijheid, aan respect. Aan een samenleving die hen niet veroordeelt, maar ondersteunt. Politiek mag geen schuilplaats zijn voor stilstand. Elk uitstel is een beslissing. En elke beslissing heeft gevolgen. Laat ons kiezen voor autonomie. Voor menselijkheid. Voor wetgeving die de realiteit erkent.

Raymonda Verdyck

Voorzitter deMens.nu, koepel van Nederlandstalige vrijzinnige humanistische verenigingen in Vlaanderen en Brussel