Begin 2026 stellen het Centrum voor Academische en Vrijzinnige Archieven (CAVA) en uitgeverij Ertsberg een unieke publicatie voor. In het boek Ongelooflijke ontmoetingen bundelt CAVA voor het eerst heel wat boeiende verhalen over de vrijzinnige centra in Vlaanderen en Brussel.

Ben of was je betrokken bij een vrijzinnig centrum? Heb je interesse in de geschiedenis van het vrijzinnig humanisme? Of ben je iemand die al eens voorbij een vrijzinnig centrum wandelt en er graag wat meer over wil weten?

Dan is het boek Ongelooflijke ontmoetingen over de trefpunten voor vrijdenkers in Vlaanderen en Brussel wellicht iets voor jou. Het rolt binnenkort van de pers en is vanaf februari 2026 beschikbaar.

Vanuit een eigen, niet-confessionele opvatting over het leven hebben vrijzinnig humanisten vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw hun plaats op lokaal niveau letterlijk en figuurlijk steeds meer opgeëist. Dankzij hun ‘ongelooflijke’ inzet ontstonden zo markante plekken, namelijk vrijzinnige (ontmoetings)centra.

Naast enkele artikels die wat algemene contextinformatie bieden, bevat het boek vooral de unieke verhalen van een kleine veertig van die centra. De publicatie is rijkelijk voorzien van citaten, opmerkelijke historische wetenswaardigheden en illustratiemateriaal, waaronder een fotoreeks van de hand van Arne Van Lierde. Hij bracht de diverse gebouwen waarin de vrijzinnige centra gevestigd zijn, voor dit project treffend in beeld.

“Wie wil zien welke vrijzinnige huizen er in een gemeente zijn (of waren) heeft voortaan een nuttige en gedocumenteerde gids!” – Els Witte, voormalig rector VUB

Boekvoorstelling

Een van de verhalen die in het boek aan bod komen, is dat van VLC De Geuzetorre in Oostende, waar CAVA het boek op zondag 1 februari 2026 om 11 uur voorstelt.

Interesse om de presentatie bij te wonen? Noteer die dag alvast in je agenda en schrijf je in via de link onderaan.

Het boek kan worden gerealiseerd dankzij de medewerking van de bij de vrijzinnige centra betrokken actoren die bereid waren hun verhaal te delen, en dankzij de steun van deMens.nu, de Federatie Vrijzinnige Centra, de Vlaamse overheid, het Centrum voor Vrijzinnig Humanistisch Erfgoed en de Vrije Universiteit Brussel.

“Dit boek leest als een stafkaart van het vrijzinnig landschap en is derhalve een belangrijke aanvulling op de vrijzinnige atlas” – Jean Paul Van Bendegem, voormalig hoogleraar filosofie VUB

CAVA

CAVA zet zich in voor het erfgoed en archief van de Vrije Universiteit Brussel én van de vrijzinnig humanistische gemeenschap in Vlaanderen en Brussel. Het centrum brengt het in kaart, verzamelt het, draagt er zorg voor, doet er onderzoek naar en presenteert het aan het publiek, waarmee het ook in dialoog gaat.

In 2014 ontving CAVA een kwaliteitslabel van de Vlaamse overheid.

Sinds 2016 is CAVA een erkend cultureel archief op Vlaams niveau.