21 december. De kortste dag van het jaar. Een dag waarop de zon zich haast niet laat zien, maar ook een dag die een belofte in zich draagt: vanaf nu wordt het elke dag een beetje lichter. Voor vrijzinnig humanisten is de winterzonnewende meer dan een astronomisch feit. Het is een symbool van hoop, van veerkracht, van het besef dat zelfs na de donkerste nacht het licht terugkeert. Niet vanzelf, maar omdat wij het zoeken, koesteren en doorgeven.

Het einde van het jaar nodigt uit tot reflectie. Wat hebben we geleerd? Het was een jaar van uitdagingen. Polarisering tekende het publieke debat, onzekerheid woog op mensen, en de wereld leek soms meer verdeeld dan ooit. Maar wie goed kijkt, ziet ook iets anders: veerkracht. Mensen die elkaar opzoeken, ondanks verschillen. Vrijwilligers die zich inzetten voor wie het moeilijk heeft. Stemmen die blijven pleiten voor dialoog en nuance. Dat is geen vanzelfsprekendheid. Het is een keuze. Een keuze om niet weg te kijken, om niet op te geven, om menselijkheid centraal te houden.

Vrijzinnig humanisme is geen theorie die in boeken stof vergaart. Het leeft in daden, in gesprekken, in kleine gebaren. Het leeft in de overtuiging dat vrijheid en verantwoordelijkheid hand in hand gaan. Dat kritisch denken niet betekent dat je afstand neemt van anderen, maar dat je juist zoekt naar verbinding zonder blindheid. Dat is wat ons het voorbije jaar heeft gedragen en wat ons ook in het nieuwe jaar zal moeten blijven dragen.

“Vrijheid mag niet ten koste gaan van solidariteit”

Hoop is daarbij geen naïeve of passieve verwachting. Het is geen wachten tot het beter wordt. Hoop is handelen. Hoop is het licht zelf aansteken, ook als het donker is. Dat vraagt moed. Moed om vragen te stellen, om tegen de stroom in te denken, om niet mee te gaan in simplistische antwoorden. Moed om te blijven geloven in dialoog, zelfs als het makkelijker lijkt om muren te bouwen.

De winterzonnewende herinnert ons eraan dat verandering mogelijk is. Niet omdat de natuur het ons geeft, maar omdat wij er betekenis aan geven. Wij kiezen ervoor om dit moment te zien als een nieuw begin. Een kans om opnieuw te zeggen: wij geloven in een samenleving waarin vrijheid niet ten koste gaat van solidariteit. Waarin diversiteit geen bedreiging is, maar een rijkdom. Waarin wetenschap en menselijkheid elkaar versterken.

“We moeten onze stem laten horen”

Met hoop komt verantwoordelijkheid. Vrijzinnig humanisme is geen comfortabele zetel waarin we achteroverleunen. Het is een uitnodiging om mee vorm te geven aan de wereld. Dat begint klein: in hoe we spreken, luisteren, handelen. In hoe we omgaan met wie anders denkt. In hoe we ruimte maken voor nuance in een tijd van slogans.

Maar het gaat ook over grotere keuzes. Over hoe we als gemeenschap onze stem laten horen. Over hoe we blijven pleiten voor onderwijs dat kritisch denken stimuleert. Voor zorg die menselijk is. Voor beleid dat niet alleen efficiënt is, maar ook rechtvaardig. Dat is geen taak voor enkelen, maar voor ons allemaal. Want de toekomst is geen gegeven. Ze is een project, en wij zijn de bouwers.

“Dialoog is sterker dan haat”

21 december is een keerpunt. Niet alleen in de natuur, maar ook in ons denken. Het is een moment om stil te staan bij wat was, en om vooruit te kijken naar wat kan zijn. Het is een kans om elkaar te herinneren aan wat ons verbindt: de overtuiging dat menselijkheid sterker is dan cynisme. Dat dialoog sterker is dan haat. Dat licht sterker is dan duisternis.

Laten we dat licht samen dragen. In onze woorden, in onze daden, in onze keuzes. Laten we het doorgeven aan wie het nodig heeft. Want hoe donker het soms lijkt, er is altijd een begin van licht als wij ervoor kiezen.

De zon keert terug. Dat is zeker. Maar het is aan ons om het licht te laten schijnen. Niet alleen vandaag, maar elke dag. Voor onszelf, voor elkaar, voor de wereld die we samen maken.

Raymonda Verdyck, voorzitter deMens.nu