Er bestaat geen kerkelijk ritueel om je te ontdopen. Volgens de katholieke leer blijf je altijd gedoopt, ook als je het geloof niet meer aanhangt. Wat je wél kan doen, is officieel afstand nemen van de Kerk: in het doopregister wordt dan genoteerd dat je de geloofsgemeenschap hebt verlaten.
Hoe werkt het?
Wil je officieel afstand nemen van de Kerk, dan stuur je een brief of e-mail naar het bisdom. Daarmee vraag je om in het doopregister te laten vermelden dat je de geloofsgemeenschap hebt verlaten. Het bisdom brengt je parochie op de hoogte, die in het register een aantekening toevoegt met de datum van je beslissing. Wanneer dat gebeurd is, ontvang je een schriftelijke bevestiging van het bisdom.
Wat zijn de gevolgen?
Na je uitschrijving ben je niet langer verbonden aan de Katholieke Kerk. Dat betekent dat je geen sacramenten meer kan ontvangen, zoals de communie, het vormsel of de ziekenzalving.
Heeft dit gevolgen voor de kerkfinanciering?
Nee. De financiering van de Katholieke Kerk in België gebeurt niet op basis van het aantal gedoopten, maar via publieke middelen. Je ontdoping heeft dus geen directe invloed op die financiering.
Heeft kerkuitreding dan wel zin?
Kerkuitreding kan een persoonlijke en symbolische waarde hebben. Je bevestigt zo je bewuste keuze om buiten de Kerk te staan en zelf te bepalen tot welke levensbeschouwelijke gemeenschap je behoort.
Voorbeeldbrief
Aan de pastoor van de parochie waar ik ben gedoopt,
Geachte,
Hierbij verklaar ik dat ik afstand wens te nemen van de Rooms-Katholieke Kerk.
Gelieve mijn naam te schrappen uit de ledenadministratie en mij een schriftelijke bevestiging te bezorgen van deze uitschrijving.
Mijn gegevens:
Naam:
Geboorteplaats:
Geboortedatum:
Plaats waar ik gedoopt werd:
Woonplaats toen ik gedoopt werd:
Met vriendelijke groet,
[Voornaam en naam]
[handtekening]
[datum]
Contactgegevens van de bisdommen in Vlaanderen
| Bisdom | Adres | |
| Brugge | Heilige Geeststraat 4, 8000 Brugge | secretariaat.bisdom.brugge@kerknet.be |
| Antwerpen | Schoenmarkt 2, 2000 Antwerpen | secretariaat@bisdomantwerpen.be |
| Gent | Bisdomplein 1, 9000 Gent | secretariaat@bisdomgent.be |
| Hasselt | Paul Bellefroidlaan 2C, 3500 Hasselt | info@bisdomhasselt.be |
| Aartsbisdom Mechelen-Brussel | Wollemarkt 15, 2800 Mechelen | aartsbisdom@kerknet.be |
Je kan ook gebruikmaken van de digitale tool van het Humanistisch Verbond: ontdopen.be
Wat met uittreding uit andere levensbeschouwingen?
Niet elke geloofs- of levensbeschouwelijke gemeenschap hanteert dezelfde regels voor uittreding.
Bij de orthodoxe kerken volg je een gelijkaardige procedure als bij de katholieke: je neemt contact op met het bisdom of de plaatselijke parochie.
Protestantse kerken werken doorgaans met een eenvoudig administratief verzoek tot uitschrijving.
Binnen de islam bestaat geen centrale structuur en dus ook geen centraal aanspreekpunt. Wie de band met de geloofsgemeenschap wil verbreken, kan dit via de eigen moskee of imam kenbaar maken.
De religieuze Joodse identiteit wordt volgens de traditie doorgegeven via de moeder of door een formele bekering. Die status kan niet formeel ongedaan worden gemaakt, al kan men uiteraard wel openlijk afstand nemen van het geloof of de gemeenschap.
Het vrijzinnig humanisme daarentegen kent geen lidmaatschap door geboorte of ritueel. De lentefeesten en feesten vrijzinnige jeugd hebben een symbolisch, maar geen formeel karakter. Aansluiten of afstand nemen gebeurt volledig vrijwillig en persoonlijk.
De band met je voormalige geloof administratief breken is één zaak, maar we beseffen heel goed dat de informele band met de gemeenschap soms een pak sterker is. Kies daarom vooral zelf wat veilig aanvoelt en als je nood hebt aan een gesprek, kan je hierover steeds langskomen bij onze huizenvandeMens.
