Met Stil verzet: de oorlogsjaren van August Vermeylen 1939-1945 schetst Hans Vandevoorde een indringend portret van een intellectueel die tijdens de Duitse bezetting tot stilte werd gedwongen, maar moreel overeind bleef.

August Vermeylen, schrijver, kunsthistoricus, socialistische senator en voorman van de Vlaamse beweging, werd door de nazi’s kaltgestellt. Hij mocht geen openbare functies meer uitoefenen en leefde schijnbaar geïsoleerd.

Welke invloed had dat op zijn schrijven en denken? Was zijn manier van leven exemplarisch voor hoe een intellectueel die jaren kon doorkomen? Die vragen staan centraal in Vandevoordes boek.

Aan de hand van dagboeken, brieven en notities biedt de auteur een originele inkijk in het dagelijkse leven tijdens de bezetting. De kleine kantjes van de oorlog komen tot leven: verveling, angst en ziekte.

Maar Vermeylens geest blijft scherp. Hij werkt aan een roman, onderhoudt zijn netwerk via concerten, tentoonstellingen en wandelingen in Brussel, en blijft trouw aan zijn principes: zorg voor anderen, afwijzing van onrecht, trouw aan zichzelf.

Vermeylen was geen lid van het verzet, maar wel een stille tegenstander van het regime.

“’Wij moeten fanatiek zijn in de gematigdheid’, zei Vermeylen toen de Duitsers hem met alle mogelijke middelen het zwijgen probeerden op te leggen”

Hans Vandevoorde is verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel en schrijft over moderne Nederlandse literatuur en cultuur. Voor zijn studie over Karel van de Woestijne werd hij onderscheiden door de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren.

August Vermeylen (1872-1945) was een van de leiders van de Vlaamse beweging voor 1940, de eerste rector van de vernederlandste Rijksuniversiteit Gent, socialistisch senator, kunsthistoricus, letterkundige en schrijver.

Stil verzet: de oorlogsjaren van August Vermeylen 1939-1945, Hans Vandevoorde, Lannoo, 2024.