Schrijfster Lize Spit (37) heeft deze week een opvallende oproep gelanceerd over de Brusselse wijk Kuregem waarin ze woont. In een uitgebreide online getuigenis beschrijft ze hoe de buurt lijdt onder een combinatie van structurele problemen: vervuiling, onveiligheid, sociale ontwrichting en een gebrek aan bestuurlijke slagkracht. Ze verdient de titel Mens van de Week omdat ze haar publieke stem inzet om een structureel probleem zichtbaar te maken. 

Lize Spit is een Vlaamse schrijver die in korte tijd is uitgegroeid tot een van de meest gelezen en besproken auteurs van haar generatie. Ze debuteerde in 2016 met Het smelt, een roman die zowel in Vlaanderen als internationaal veel weerklank kreeg en haar meteen op de literaire kaart zette. Sindsdien geldt ze als een vaste waarde in het Nederlandstalige literaire landschap.

Vanuit die positie als gevestigde auteur én betrokken buurtbewoner spreekt Spit zich nu uit over de situatie in Kuregem. “Het doet me verdriet om deze foto’s te posten, en om mijn buurt – waar ik al jaren thuis ben – in deze staat te zien,” schrijft ze. “Vorige week vond een grote opkuisactie plaats… Enkele dagen later, de ochtend na een vuilniszakkenophaling, ziet het er weer zo uit.”

Ze benadrukt dat de beelden die ze deelt slechts een deel van de realiteit tonen. “Dit zijn foto’s van de openbare netheid en de staat van de openbare ruimte. Ik deel geen foto’s van de precaire situaties waarin je hier mensen aantreft, want ik wil mensen niet zomaar ongevraagd in beeld brengen.”
Die keuze onderstreept haar poging om het probleem te benoemen zonder mensen in kwetsbare omstandigheden te stigmatiseren.

Structurele verwaarlozing

Volgens Spit is de achteruitgang van Kuregem geen toeval. “Er is geen enkele buurt in Brussel die er de laatste dertig jaar zo op achteruit is gegaan qua veiligheid en netheid dan Kuregem. Dat Kuregem het zo moeilijk heeft, is geen toeval, het is gevolg van gedoogpolitiek en structurele verwaarlozing.”

Ze wijst erop dat de wijk disproportioneel veel sociale initiatieven opvangt waarvoor onvoldoende ondersteuning bestaat. “Kuregem, waar nauwelijks politici wonen, is de dumpplek geworden voor alle sociale initiatieven die men niet in de eigen achtertuin wil zien, zonder dat deze buurt daar de nodige extra ondersteuning voor krijgt.”

Getuigenis van de buurt

Spits boodschap sluit aan bij een brief die momenteel circuleert onder buurtbewoners. Daarin wordt melding gemaakt van dagelijkse confrontaties met drugshandel, geweld, sluikstorten en openbare overlast. De brief is ondertekend door inwoners van uiteenlopende achtergronden en beroepen, die zich verenigd voelen in hun frustratie over wat zij “jarenlange laksheid” noemen. “Wij zijn degenen die achter de gevels wonen, wij zijn degenen die dagelijks te maken hebben met laks gedoogbeleid en een laissez-faire houding, want ja, er is hier sprake van laksheid en dat is niets nieuws. Jarenlange laksheid hebben een gebied gecreëerd dat aantrekkelijk is voor illegaliteit.”

Symboliek versus beleid

De recente beslissing om militairen in te zetten in metrostations wordt door Spit omschreven als “vooral symbolisch”. Volgens haar biedt de maatregel weinig soelaas voor de problemen die zich bovengronds afspelen en die gezinnen ertoe aanzetten de wijk te verlaten.

Oproep tot politieke aanwezigheid

Spit sluit haar oproep af met een duidelijke vraag aan beleidsmakers: “Ik hoop dat politici van alle bestuurslagen en masse in onze buurt komen kijken, komen luisteren, komen rondwandelen. Er zijn genoeg ideeën en er is genoeg daadkracht om dingen te veranderen, maar er is een gebrek aan een duidelijk perspectief en politieke wil.”

Met haar interventie geeft Spit een stem aan een wijk die zich al langer ongehoord voelt. Haar oproep legt niet alleen de lokale problemen bloot, maar ook de bredere vraag hoe steden omgaan met kwetsbare buurten die onder druk staan.