Lode Deconinck (54) koos voor euthanasie omdat hij kampte met jongdementie, ook al had hij graag nog wat langer willen leven. Net voor zijn dood schreef hij een open brief met een warme oproep om het wettelijk kader rond euthanasie op jonge leeftijd aan te passen. Enkele vrienden van Lode, onder wie Katelijn Van de Vijver, gingen met zijn wens aan de slag en verzamelden bijna 40.000 handtekeningen van mensen met uiteenlopende achtergronden die zijn oproep steunen. Die handtekeningen zijn vandaag overhandigd aan minister Annelies Verlinden, bevoegd voor dit dossier.

Vanavond is het de laatste aflevering van Restaurant Misverstand, waarin ook Lode te zien is. Het derde seizoen van het programma, dat mensen met jongdementie een stem geeft, is aan hem opgedragen. Begin februari koos Lode voor euthanasie, al vond hij dat zelf te vroeg: “Ik was graag nog wat langer blijven leven. Maar dan zou ik misschien op een bepaald moment niet meer zelf hebben kunnen beslissen over mijn levenseinde.”

Met zijn open brief hoopte Lode postuum iets te betekenen voor duizenden lotgenoten. De brief maakte veel los. Jeugdvrienden van Lode startten een petitie, die Katelijn Van de Vijver op 21 april samen met jeugdvriend Thomas Soete en zus Greet Lodewyckx overhandigde aan de minister.

“De minister heeft goed geluisterd en was onder de indruk van onze actie. Ik denk dat de boodschap duidelijk is: dit kan niet genegeerd worden. Wat we ook belangrijk vonden om duidelijk te maken: laat niet alleen academici en juristen aan het woord, maar ook de mensen die het zelf moeten ondergaan. Dat is de kern van de open brief van Lode: dat er echt geluisterd wordt naar de betrokkenen. Dat blijkt nog altijd moeilijk, maar het is wel essentieel.”

“Laat niet alleen academici en juristen aan het woord, maar ook de mensen die het zelf moeten ondergaan”

De minister beloofde de komende maanden werk te maken van het dossier, maar een duidelijke timing ontbreekt voorlopig. Nochtans is aangepaste wetgeving dringend nodig. Jaarlijks krijgen zo’n 700 Vlamingen de diagnose jongdementie. Katelijn hoopt dat deze groep niet langer in de kou blijft staan. Ze benadrukt dat de petitie aantoont hoe breed de oproep gedragen wordt: “Dit is een apolitiek initiatief, gedragen door een breed publiek in de Vlaamse samenleving. Het overstijgt partijpolitiek en geloofsovertuigingen. We krijgen enorm veel reacties van mensen die zelf met vragen zitten, of nog maar aan het begin van zo’n traject staan. Dat zijn vaak schrijnende verhalen.”

Ze wijst er ook op dat het debat al jaren aansleept: “Dit gaat al terug tot het moment waarop Hugo Claus bij de eerste tekenen van dementie voor euthanasie koos, intussen is dat al 18 jaar geleden.”

De petitie telt momenteel bijna 40.000 handtekeningen en blijft nog open tot het einde van de maand. “Daarna bekijken we wat nog mogelijk is. We hebben de resultaten gemaild naar alle partijen, maar kregen slechts van één partij reactie. Dat is jammer. We hebben bewust geen politieke partijen betrokken, omdat we het apolitiek wilden houden, maar op een bepaald moment moet je het ook kunnen loslaten en wil je dat de politiek ermee aan de slag gaat. Dat is ook gezond voor onszelf. Maar als we ons nog ergens voor kunnen inzetten, zullen we dat zeker doen.”