Elise Meysmans (18) en Alix De Nul (18) zijn intussen aan hun studies politieke wetenschappen en geneeskunde begonnen aan de Gentse universiteit. Vorig jaar wonnen ze samen nog de Vlaamse Debatwedstrijd en nu jureren ze allebei regelmatig wedstrijden. In aanloop naar de finale van de Vlaamse Debatwedstrijd op 9 mei vertellen ze hoe het debatteren hen veranderd heeft. “Je leert veel minder zwart-wit denken.”

Hoe zijn jullie bij debatwedstrijden terechtgekomen? 

Elise: Ik startte bij de debatclub van onze school toen ik vijftien was en kon dan samen met Alix naar de finale toen we zeventien waren. We kenden elkaar voor de debatclub niet echt, enkel van elkaar af en toe op school te zien. Elise kwam erbij in het zesde middelbaar. 

Waarop worden jullie beoordeeld tijdens een debat? 

Elise: Er wordt gekeken naar verschillende zaken: de inhoud van je argumenten, hoe je spreekt, je lichaamstaal, of je respectvol blijft, of je niet op de man speelt en hoe duidelijk je je standpunt brengt. Het is dus niet gewoon “wie het leukste team is”, maar echt een puntensysteem. 

Hoe oefenden jullie voor de debatwedstrijd? 

Alix: Ik was meestal degene die de opening deed. Ik hield me meer bezig met het begin van het debat: de eerste indruk, het kader scheppen en meteen sterk binnenkomen. Dat lag mij goed omdat ik snel kon reageren en vrij direct ben. 

Elise: Ik deed vaker het slotwoord, dus het afronden van het debat. Ik ben iets rustiger en probeer meer het overzicht te bewaren, alles samen te brengen en een sterke conclusie te geven. Alix was beter in snelle tussenkomsten en spontane reacties, terwijl ik eerder de lijn doorheen het debat bewaakte. Die combinatie werkte echt goed. 

Heeft debatteren ook een persoonlijke invloed op jullie gehad? 

Alix: Ja, zeker. Je leert veel minder zwart-wit denken. Je denkt veel meer na over de beide kanten van een debat. Ik merkte dat ook heel vaak aan het einde van een debat, dan kom je er vaak achter: maar eigenlijk is iets in het midden altijd het beste. Beide kanten hebben vaak wel iets te zeggen en het is niet dat de ene kant volledig ongelijk heeft of de andere kant volledig gelijk. Omdat je in een debat vaak geforceerd wordt om ook eens een opinie te verdedigen die je niet zelf draagt, dan leer je ook wel meer na te denken over wat vinden mensen uit het “andere kamp” van het debat hiervan? Je denkt veel meer na over de twee kanten van dingen, in plaats van enkel de kijken naar de kant waar je het initieel mee eens bent. 

Hadden jullie ooit angst om voor een publiek te spreken? 

Alix: Ik had niet echt angst om voor een publiek te spreken, maar je merkt wel dat je heel goed leert hoe je iets brengt waar je al lang over aan het nadenken bent naar een publiek dat er nog niets over weet. Hoe kan ik ervoor zorgen dat mijn boodschap duidelijk overkomt? Dat leer je heel erg goed in debatteren. Dat gebruik je dan ook in super veel situaties in je dagelijkse leven. Dus ik ben heel blij dat ik het gedaan heb, want ik heb er super veel uit geleerd.  

Waarom zouden jongeren moeten meedoen aan de debatwedstrijd? 

Elise: Het verrijkt je gewoon enorm. Het is leuk, het is niet voor school, dus niet verplicht. Iedereen die daaraan meedoet, die is daar vrijwillig. Iedereen is ook altijd zeer enthousiast. Je leert er enorm veel bij, en ook achteraf maak je hele goede vrienden want je leert altijd nieuwe mensen kennen.  

Alix: Zeggen dat je in de debatclub zit is niet de meest sexy hobby, maar het is oprecht supertof. 

Is er veel discussie bij jullie aan de feesttafel? 

Alix: Ja, dat was eigenlijk al zo voor de debatclub. Op familiefeesten komen politieke discussies natuurlijk vaak vanzelf naar boven. Onze ouders hebben daar ook al opmerkingen over gekregen van andere mensen, zoals: “Amai, hoe moet dat bij jullie zijn aan tafel?” omdat het soms echt stevige gesprekken worden. 

Wat ook opvalt, is dat mensen vaak niet verwachten dat iemand van achttien zo sterk argumenteert. Zeker oudere familieleden denken soms eerst: wat komt die hier nu vertellen? Maar als je dan rustig en goed onderbouwd reageert, merk je dat dat toch respect afdwingt. Soms kan je echt de tegenstrijdigheden in hun argumenten blootleggen, en dat zorgt dan voor interessante momenten aan tafel. 

Kunnen politici hier nog iets uit leren?  

Elise: Ja, als ik politici hoor debatteren op televisie dan denk ik echt: die kunnen toch echt nog iets van ons leren. Velen van hen zouden nooit een debatwedstrijd kunnen winnen. Zij houden zich ook totaal niet aan de formele regels van het debatteren die wij leren. Ze gaan vaak te veel op de man af, onderbreken elkaar en zijn niet bang om hun stem te verheffen.