De Somalische scheidsrechter Omar Artan werd bij aankomst in de Verenigde Staten geweigerd, ondanks correcte documenten en een officieel visum. Zijn zaak staat symbool voor een reeks incidenten die het WK voetbal in de VS overschaduwen. Wat een ‘feest van de inclusie’ moet worden, dreigt zo vooral te tonen hoe mensen op basis van hun afkomst worden uitgesloten. Daarom is Omar Artan onze Mens van de Week.

Artan (34) zou de eerste Somalische scheidsrechter ooit worden die een WK-wedstrijd leidt. Hij werkte vier jaar lang naar dat moment toe, met opleidingen in Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten, en een opvallende passage op de Africa Cup. In 2023 werd hij door de Afrikaanse voetbalbond nog uitgeroepen tot Scheidsrechter van het Jaar.

Toch werd hij bij aankomst in Miami tegengehouden en urenlang ondervraagd. Volgens Artan was de ervaring “zeer pijnlijk en totaal onverwacht”. Hij benadrukte dat hij “alle documenten had” en “niets verkeerd had gedaan”. Zijn doel was eenvoudig, zei hij: “Ik wilde mijn land trots maken. Dat is alles.” Het Witte Huis verklaarde later dat hij “banden zou hebben met vermoedelijke leden van terreurorganisaties”, maar gaf geen concrete bewijzen. Mensenrechtenorganisaties spreken van profilering en willekeur.

Het incident staat niet op zichzelf. De Iraakse aanvoerder werd bijna zeven uur vastgehouden, teams uit Oezbekistan en Senegal werden streng gefouilleerd, supporters uit Haïti, Senegal, Ivoorkust en Iran zijn niet welkom. De Verenigde Naties riepen intussen op tot hervorming van het Amerikaanse grensbeleid.

Opvallend is hoe rustig Artan zelf reageerde. Bij zijn terugkeer in Mogadishu zei hij dat hij zich “goed voelt” en sprak hij zijn dank uit aan iedereen die hem had gesteund, van de FIFA tot de Afrikaanse voetbalbond en de Somalische bevolking. Hij voegde eraan toe dat hij hoopt dat “niemand anders dit moet meemaken”.

Het verhaal van Omar Artan toont hoe uitsluiting werkt, zelfs op een evenement dat pretendeert wereldwijd en inclusief te zijn. En het herinnert eraan dat een wereldbeker pas een wereldbeker is als de wereld welkom is.