Romy (27) en Florian (29) zijn actief bij de Antwerpse Coalitie voor Palestina. Wat begon als een samenwerking tussen een twintigtal organisaties, groeide uit tot een brede beweging met marsen, acties en wekelijkse protesten. Waarom blijven ze op straat komen? En wat zegt hun activisme volgens hen over mensenrechten, vrije meningsuiting en de staat van onze democratie?

De Antwerpse Coalitie voor Palestina ontstond eind 2024 uit verschillende Antwerpse actiegroepen en middenveldorganisaties. De eerste grote mars vond plaats in januari 2025 en bracht volgens Florian ongeveer duizend mensen op de been. Florian is intussen al meer dan een jaar betrokken bij de acties en de organisatie. Romy sloot zich in september vorig jaar aan. Beiden doen het vrijwillig, naast hun voltijdse job.

Waarom hebben jullie je aangesloten bij de Antwerpse Coalitie voor Palestina en hoe ging dat in zijn werk?

Florian: De coalitie is ontstaan omdat verschillende organisaties vonden dat er te weinig werd ondernomen. De genocide was al een jaar bezig en toch zagen we dat er in Antwerpen, maar ook in Vlaanderen en België, te weinig gebeurde. Daarom hebben een twintigtal organisaties besloten om de krachten te bundelen. We kwamen uit heel verschillende organisaties en bewegingen. Er waren studenten, vakbonden, middenveldorganisaties en Palestijnse organisaties bij betrokken. Dat brede draagvlak was vanaf het begin heel belangrijk.

Romy: Ik ben actief begonnen met werken in de Coalitie omdat ik niet langer vanuit mijn eigen bubbel wou kijken naar wat er allemaal gebeurde. Ik ben dan begonnen als steward tijdens de acties. Door met zoveel verschillende bewegingen samen te werken, merk je hoeveel raakvlakken er zijn.

Jullie noemen de Palestijnse beweging geen ‘one issue’-beweging. Wat bedoelen jullie daarmee?

Florian: De Palestijnse beweging raakt aan heel veel andere maatschappelijke thema’s. We zien bijvoorbeeld gelijkenissen met LGBTQIA+-rechten, antiracisme en andere vormen van mensenrechtenactivisme. Daarom stapten we bijvoorbeeld ook mee tijdens de Antwerp Pride.

Maar hoe verhoudt solidariteit met Palestina zich dan tot bijvoorbeeld LGBTQIA+-rechten binnen de Palestijnse samenleving?

Florian: De queer gemeenschap toont al decennia lang solidariteit met alle onderdrukte volken en groepen. Er zal zeker nog discriminatie zijn in Palestina op basis van seksuele geaardheid, maar dat is ook nog steeds het geval in Westerse landen. Dat kan nooit een reden zijn om mensen hun fundamentele rechten te ontzeggen. Mensenrechten zijn universeel. Je verdedigt die rechten omdat je vindt dat ze voor iedereen moeten gelden. Voor ons is solidariteit niet transactioneel. Je moet niet eerst bewijzen dat je dezelfde waarden hebt als iemand anders, vooraleer je vindt dat die persoon recht heeft op veiligheid of mensenrechten.

Jullie richten jullie niet alleen op de federale regering, maar ook op het Antwerpse stadsbestuur. Wat kan een stad volgens jullie doen?

Florian: Heel veel. We hebben daarom ook concrete eisen geformuleerd. We willen bijvoorbeeld dat Antwerpen een ethisch aankoopbeleid voert, kritisch kijkt naar welke bedrijven en technologie het gebruikt en extra controles uitvoert en transparant is over het militair materiaal dat richting conflictgebieden gaat vanuit de haven van Antwerpen. We vragen ook dat de stad haar banden met Israëlische instellingen en handelsrelaties kritisch bekijkt. En er is ook een heel lokale dimensie. Antwerpen heeft een grote Palestijnse gemeenschap. We vinden dat het stadsbestuur daar meer erkenning en ondersteuning aan moet geven.

Een van de meest zichtbare discussies was die over de Israëlische vlag aan het Antwerpse stadhuis. Waarom was dat voor jullie zo belangrijk?

Romy: Omdat een vlag aan een stadhuis een politieke en symbolische boodschap is. Als een stadsbestuur ervoor kiest om die vlag te hangen, zegt ze eigenlijk open en bloot dat ze alles wat Israël doet, goedkeurt. Naast het feit dat ze politieke- en handelsbanden met Israël weigeren te breken. Wij vinden het logisch dat in een democratie burgers daar ook kritiek op kunnen uiten. Het gaat voor ons dus niet alleen over die vlag.

Hebben jullie het gevoel dat de vrijheid van meningsuiting onder druk staat?

Florian: Absoluut.

Romy: Op dit moment merken we dat vooral bij Palestinabetogingen, waar volgens ons, heel hard tegen wordt opgetreden. Maar het gaat om een breder principe. Als je merkt dat een bepaalde manier van protesteren wordt beperkt, kan dat later ook gevolgen hebben voor andere bewegingen. Je zou niet afhankelijk mogen zijn van de vraag of je boodschap het stadsbestuur aanstaat.

Jullie hebben zelf confrontaties met de politie meegemaakt. Wat heeft dat met jullie gedaan?

Florian: Voor veel mensen was het een shock om te zien hoe snel de politie naar geweld durfde te grijpen. Begin november werd bijvoorbeeld een waterkanon ingezet tegen demonstranten. Daar stonden ook gewone mensen met kinderen en ouderen tussen.
Romy: Ik had vroeger zelf het idee dat de politie niet agressief zou optreden als je niets had gedaan. Ik dacht: als de politie geweld gebruikt, zal daar wel een reden voor zijn. Maar doordat ik zelf in het prorest zat en het geweld heb meegemaakt tegenover deelnemers maar ook passanten, is dat beeld veranderd.

Heeft dat jullie vertrouwen in de democratie aangetast?

Florian: Democratie is meer dan verkiezingen. Je hebt checks and balances nodig. Je hebt een vrije pers nodig, maar ook burgers die de macht kunnen controleren en bekritiseren. Protest is daar volgens mij een onderdeel van.

Wat betekent vrije meningsuiting voor jullie dan concreet?

Florian: Dat je ook dingen mag zeggen die de overheid niet graag hoort. Het kan niet de bedoeling zijn dat een stadsbestuur bepaalt: hier mag je protesteren, maar over dit onderwerp niet. We merken ook dat mensen die vaak op straat komen snel worden weggezet als ‘beroepsbetogers’ of ‘relschoppers’. Terwijl je van een stadsbestuur eigenlijk zou verwachten dat het in gesprek gaat met bezorgde burgers.

Waarom blijven jullie doorgaan?

Romy: Omdat we vinden dat je niet zomaar kunt toekijken wanneer mensenrechten worden geschonden. Mensen denken vaak dat je als individu niks kan veranderen, maar het is nog steeds belangrijk dat je je stem kan laten horen. Zo toon je dat er mensen zijn die het niet eens zijn met bepaalde dingen.

Florian: En omdat we ook geloven dat we hier in Antwerpen bezig zijn met een brede solidariteitsbeweging uit te bouwen. Persoonlijk heb ik afgelopen jaar een tal van inspirerende en boeiende mensen ontmoet die ik zonder de protesten nooit had leren kennen en heb ik ook veel bijgeleerd. We zien dat er een autoritaire tendens in heel België een opmars maakt. Maar het geeft ons hoop om te zien dat verschillende groepen en activisten elkaar vinden. We gaan elkaar in de toekomst nog meer nodig hebben om een tegenstem te bieden, niet enkel rond de genocide in Palestina.