Veel mensen laten een beleefde en vaak constructieve reactie na op de artikels die we via sociale media delen. We missen helaas de tijd om iedereen van een gepaste bedanking te voorzien. Toch willen we af en toe een uitzondering maken. Alain liet dit na op een interview met Jan Danckaert, rector van de Vrije Universiteit Brussel:

“Universiteiten die niet neutraal kan zijn, doet beter de boeken toe. Invloed is te groot.” (sic)

Dag Alain, 

Fijn dat je dit inzicht met ons wilde delen. Leuke knipoog: ‘boeken toedoen’, want in de universiteit zijn er best wat boeken aanwezig. Of zo was het vroeger toch. Vandaag moeten die steeds vaker plaatsmaken voor de servers van ChatGPT. O tempora, o mores! Nietwaar, Alain? 

Laten we je stelling even in alle ernst bekijken: “Universiteiten moeten neutrale instellingen zijn.” 

Op zich geen slechte stelling. De realiteit is in elk geval anders. De VUB is vrijzinnig, de KUL is katholiek of op zijn minst tsjeverig, de UGent is pluralistisch met een groen randje en de UAntwerpen, euh … Vlaams-nationalistisch misschien? Ik heb me laten wijsmaken dat ze in Limburg ondertussen ook een universiteit zouden hebben, maar dat vergt nog een grondige factcheck. 

Neutraliteit is op zich een waardevol principe. De seculiere rechtsstaat drijft op neutraliteit. De meeste vrijzinnigen zijn bijvoorbeeld voorstander van regels rond het dragen van levensbeschouwelijke symbolen in publieke instellingen. Maar dat levert ook onder vrijzinnigen best wat discussie op; zoals alles eigenlijk. Wat met het verschil tussen ambtenaren voor en achter het loket? En hoe passen we dat toe in de schoolcontext? Enzovoort. 

De wereld is niet zwart-wit. Ja, ik weet het, Alain: ik vind dat persoonlijk ook héél erg vervelend. We vloeken hier elke dag op. Weer eens een genuanceerde boodschap vol ‘verbinding’ naar buiten brengen. Pfff, haal daar maar eens de krant mee. 

Is neutraliteit voor een universiteit wel nodig? Een universiteit moet een plek zijn waar ideeën kunnen botsen. Uiteraard moet een rector zich daar deels boven stellen. Maar compleet neutraal, dat kan toch niemand zijn? Er staan bovendien al voldoende grijze mussen aan het roer van de samenleving. Noem mij eens één minister-president van Vlaanderen bij wie je niet spontaan een geeuw moet onderdrukken? Ik vergeef het je, Alain, als je je er zelfs geen enkele voor de geest kan halen. 

Laat mij jou eens een vraag stellen: hoe neutraal kan én mag een mens vandaag eigenlijk zijn? Over humanitaire rampen zoals Gaza en Soedan? Over Oekraïne? Over die oranje onverlaat daar in de Far West? Over dopjes die tegenwoordig aan je fles blijven hangen? 

Moeilijke vraagstukken allemaal. En veel meningen. Maar dat is oké, zolang de ander maar niet geschaad wordt. Geloof je in aardstralen, een vrijzinnige vergadering die wordt afgesloten met een conclusie, of dat Anders écht op een andere manier aan politiek zal doen? Zulke kleine zottigheden doen geen zeer, toch? En over al de rest: laten we er gewoon over praten. 

Doe zoals ik, Alain: pluk af en toe een bloem, drink een tas biologische matcha en lees een boek. Of laat ChatGPT er gewoon eentje voor jou schrijven waarin je je eigen waarheid kan vinden? 

Met correctieve groeten, 

Bart Janssens 

De Beleefde Bullebak