Een jongeman van 21 rijdt in op mensen die hij van haar noch pluim kent. Blindelings. Gedreven door een haat die niet te begrijpen is. Een onschuldige vrouw die het leven vierde en opkwam voor de rechten van de LGTBQI+-gemeenschap op de jaarlijkse Pride in Berlijn, wordt gedood. 29 anderen raken gewond. Wat bezielt iemand om zoiets te doen? De dader radicaliseerde onder invloed van extremistische, islamistische propaganda. Een ideologie die niets te maken heeft met de vrijheid waarvoor miljoenen mensen dagelijks opstaan.

Dat dit anno 2026 gebeurt in een samenleving die zo hard gestreden heeft voor vrijheid, is bijna onverteerbaar. En toch komt het niet helemaal uit de lucht vallen. In Berlijn, Parijs of Brussel is het vandaag minder evident om je te outen als homo of lesbienne dan tien jaar geleden. Op sociale media worden mensen met een andere seksuele oriëntatie of gender dan de ‘norm’ voortdurend geconfronteerd met haatspraak. Het homofoob geweld stijgt. Elke druppel haat is er één te veel.

Vrijheid eindigt waar de onvrijheid van de ander begint

Wat er dit weekend in Berlijn gebeurde, gaat niet over een aanslag op één gemeenschap. Het gaat over een aanslag op onze vrijheid, op onze waarden, op het samenleven zelf. Vrijheid betekent dat iedereen kan zijn en geloven in wie of wat dan ook, zolang dat de vrijheid van anderen niet inperkt. Vrijheid eindigt waar de onvrijheid van de ander begint. Dat is geen dogma, dat is pure logica.

Daarom is het essentieel dat alle levensbeschouwingen in onze samenleving die tolerantie onderschrijven. Geen enkele religie of overtuiging mag brandstof zijn voor extremistisch gedachtegoed dat geweld legitimeert. Vanuit het vrijzinnig humanisme trekken we die lijn duidelijk: discriminatie op basis van gender, seksualiteit of geloof kan niet. Dat is de absolute evidentie.

We moeten dat blijven benoemen. Elke dag opnieuw. En zeker op donkere momenten zoals dit weekend in Berlijn, wanneer onze vrijheid wordt aangevallen en onze menselijkheid getest.