Naar aanleiding van de Dag tegen Holebi- en Transfobie trekt deMens.nu-voorzitter Raymonda Verdyck aan de alarmbel:

17 mei is IDAHOT, de Internationale Dag tegen Holebi- en Transfobie. Dat zou een dag van trots moeten zijn. Vandaag is het vooral een waarschuwing. Want wie denkt dat gelijke rechten veilig verankerd zijn in onze samenleving, kijkt niet goed.

België staat nog steeds hoog op de Europese Rainbow Map, de jaarlijkse ranking van LGTBQIA+-rechten. Maar we zakken twee plaatsen in één jaar. Niet omdat andere landen achteruitgaan, maar omdat zij versnellen en wij stilvallen. En stilstaan, dat weten we intussen, is achteruitgaan.

Die stilstand is concreet. Online haat tegenover LGBTQIA+-personen blijft grotendeels onbestraft. Non-binaire mensen wachten al zeven jaar op juridische erkenning, ondanks een duidelijk arrest van het Grondwettelijk Hof. Intersekse kinderen zijn nog altijd niet wettelijk beschermd tegen onnodige medische ingrepen. Dit zijn geen technische details. Dit zijn mensenlevens die in de wachtkamer blijven zitten.

Tegelijk verhardt het klimaat. Recent onderzoek van de KU Leuven toont dat jonge mannen in België opvallend conservatiever denken over gender en seksuele diversiteit. Bijna twee derde van de jonge mannen gelooft dat er maar twee genders bestaan.  Die signalen komen niet uit het niets. Jongeren groeien op in een online wereld waarin algoritmes de luidste schreeuwers belonen. De manosfeer, georganiseerde antigenderbewegingen en desinformatie bieden eenvoudige vijandbeelden en strakke rolpatronen. Wat radicaal begon, wordt stilaan normaal.

Een nieuwe preutsheid doemt op

De gevolgen voelen we al. Wie vandaag discriminatie aanklaagt, wordt weggezet als lastig of overdreven. Respect heet plots ‘woke’. Zichtbaarheid heet ‘provocatie’. En haat wordt een mening.

Dat raakt LGBTQIA+-personen rechtstreeks. Holebi- en transfoob geweld wordt nog te vaak gebagatelliseerd. Op sociale media kan haat vrij circuleren, beschermd door juridische lacunes. In kleinere steden verdwijnen veilige ontmoetingsplekken. Jongeren lijken zich minder snel te outen dan tien jaar geleden. Een nieuwe preutsheid doemt op.

Wie denkt dat “het hier zo’n vaart niet zal lopen”, kijkt beter even buiten de landsgrenzen. In Europese landen als Italië, Slowakije, Hongarije of Polen worden LGBTQIA+-rechten actief teruggeschroefd.  In de Verenigde Staten verdwijnen beschermingen in sneltempo. Antigenderretoriek is geen cultureel bijverschijnsel meer, maar een politiek project.

Vanuit het vrijzinnig humanisme is er geen dubbelzinnigheid. Vrijheid is ondeelbaar. Ze stopt waar je de vrijheid van anderen ontkent. Respect is geen voorkeur, maar een voorwaarde om samen te leven. En gelijkheid vraagt meer dan symboliek.

Een samenleving toont haar ware gezicht niet in haar slogans, maar in wat ze laat passeren.

IDAHOT is dan ook geen ritueel. Het is een herinnering aan verantwoordelijkheid. Voor politici die sneller in een Pride-stoet meelopen dan knopen door te hakken in noodzakelijke wetgeving voor de LGTBQIA+-gemeenschap. Voor een onderwijsbeleid dat jongeren weerbaar maakt tegen haat, in plaats van hen over te leveren aan sociale media. Voor justitie die online haat eindelijk ernstig neemt. En voor ons allemaal, om niet te zwijgen wanneer discriminatie duidelijk is.

Een samenleving toont haar ware gezicht niet in haar slogans, maar in wat ze laat passeren. Op 17 mei en alle andere dagen van het jaar, kunnen we ons geen zelfgenoegzaamheid veroorloven. Wie nu niet opkomt voor LGBTQIA+-rechten, laat ze afbrokkelen en laat een hele gemeenschap in de steek.