Wereldhumanismedag valt op de langste dag van het jaar. Een dag waarop het licht maar niet wil stoppen met schijnen. Dat heeft dit jaar misschien nog meer betekenis dan anders. Want terwijl het daglicht langer blijft, lijkt het maatschappelijk licht juist te doven. Polarisatie groeit sneller, wantrouwen wint terrein en mensen trekken zich terug in hun eigen gelijk, alsof dat de enige veilige plek is die nog overblijft.

Juist daarom kiezen we als vrijzinnig humanisten voor de Langste Tafel. In heel Vlaanderen en Brussel zetten we tafels op openbare plaatsen waar we iedereen uitnodigen om samen te eten, drinken en praten. Het is niet zomaar een gezelligheidsproject, maar het is ook een uitgesproken maatschappelijk statement. Een tafel is een plek waar je niet kunt wegkijken of scrollen. Een tafel verplicht tot menselijkheid. Schrijver Jeroen Olyslaegers vroeg zich in een recent interview met deMens.nu af waar er nog echt gedebatteerd kon worden. Langer dan de obligate vijf minuten in een televisiestudio. Welnu Jeroen, schuif zeker mee aan.

We leven in een tijd waarin het publieke debat steeds vaker wordt gereduceerd tot slogans, verwijten en snelle oordelen. Maar waar is het plezier gebleven van het echte gesprek, de twijfel, de redelijkheid. Niet omdat dat altijd comfortabel is, maar omdat het noodzakelijk is. Praten waarbij je ook echt luistert naar de andere, en zelfs je oorspronkelijke standpunten durft veranderen.

Dialoog is geen gemakkelijke weg, het is een vorm van moed

Dialoog is geen gemakkelijke weg, het is een vorm van moed. Het vraagt dat je je eigen overtuigingen niet als wapen gebruikt, maar als een uitnodiging. Aan de Langste Tafel oefenen we dat. We zitten naast mensen die we niet kennen, misschien zelfs niet begrijpen. We drinken en eten samen, maar delen ook verantwoordelijkheid om het gesprek niet te laten kapen door angst of simplificatie. Om ruimte te maken voor nuance, zelfs wanneer die niet populair is.

Vrijzinnig humanisme is geen neutrale positie. Het is een keuze. Een keuze voor vrijheid, maar nooit zonder verantwoordelijkheid. Een keuze voor menselijkheid, zelfs wanneer de wereld harder wordt. Op Wereldhumanismedag vieren we niet alleen onze waarden. We verdedigen ze tegen gemakzucht, tegen cynisme, tegen de verleiding om mensen te reduceren tot een slogan of sociale post. We kiezen ervoor om te blijven geloven dat samenleven mogelijk is, niet ondanks onze verschillen, maar dankzij onze bereidheid om ermee om te gaan.

De langste dag van het jaar geeft ons licht. De Langste Tafel geeft ons een richting: naar elkaar toe, niet van elkaar weg. In een tijd die steeds meer muren bouwt, blijven wij tafels bouwen. Omdat dat is waar vrijzinnig humanisme voor staat: de mens, in al zijn complexiteit, altijd opnieuw een kans geven.